Ukazał się właśnie pierwszy artykuł, który powstał we współpracy międzynarodowej: „Iodinated Contrast Media—From Clinical Use to Environmental Concern and Treatment Possibilities” Katarzyna Wrzesińska, Michał Kwiatkowski, Piotr Terebun, Dawid Zarzeczny, Agata Sumara, Tomoyuki Murakami, Nobuya Hayashi, František Krčma, Evgenia Benova, Karol Hensel, Zdenko Machala, Emilia Fornal and Joanna Pawłat, Molecules.- 2026, vol. 31, nr 3, s. 1-33
Abstrakt:
Jodowe środki kontrastowe (ICMs) stanowią kluczowe substancje stosowane w diagnostyce obrazowej ze względu na ich silne właściwości pochłaniania promieniowania rentgenowskiego oraz wysoką stabilność chemiczną. Jednak ich trwałość oraz niska skuteczność usuwania w konwencjonalnych procesach oczyszczania ścieków powodują narastające obawy środowiskowe. Chociaż ICMs wykazują niską toksyczność ostrą, ich przemiany podczas dezynfekcji wody mogą prowadzić do powstawania jodowych produktów ubocznych dezynfekcji (I-DBPs), takich jak jodotrihalometany, które wykazują znaczące działanie cytotoksyczne, genotoksyczne i ekotoksyczne oraz mogą pogarszać jakość wody przeznaczonej do spożycia. Zaawansowane procesy utleniania (AOPs) stały się obiecującymi metodami degradacji trwałych związków z grupy ICMs oraz ograniczania powstawania I-DBPs. Techniki takie jak ozonowanie, UV/H₂O₂, UV/chlor, fotokataliza z wykorzystaniem TiO₂, reakcje Fentona oraz utlenianie elektrochemiczne wykorzystują wysoce reaktywne rodniki do rozkładu trwałych związków, takich jak iopamidol, ioheksol, iopromid oraz diatrizoat. Pomimo wysokiej skuteczności degradacji obserwowanej w warunkach laboratoryjnych, ich wdrażanie na dużą skalę jest ograniczone przez takie czynniki jak niepełna mineralizacja związków, powstawanie produktów ubocznych oraz wysokie koszty eksploatacyjne. Przyszłe badania powinny koncentrować się na optymalizacji warunków prowadzenia procesów AOP w rzeczywistych matrycach wodnych, ocenie toksyczności powstających produktów ubocznych oraz opracowaniu ekonomicznie efektywnych systemów hybrydowych. Rozwój tych technologii ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia obciążenia środowiska przez jodowe środki kontrastowe oraz dla ochrony ekosystemów wodnych i zdrowia publicznego.
Pełna wersja artykułu: https://www.mdpi.com/1420-3049/31/3/551

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 "PL2022 - Zintegrowany Program Rozwoju Politechniki Lubelskiej" POWR.03.05.00-00-Z036/17